Titel
CIRCUS
Introductie tekst
CIRCUS (Connecting Initiatives for Rural Communities, Upscaling their Sustainable Energy) is een Europees Interreg North-West Europe-project waarin Landelijke Gilden samen met tien Europese partners werkt aan sterke energiegemeenschappen op het platteland.
Samen brengen we inwoners, lokale besturen, landbouwers en organisaties rond de tafel om duurzame energie-oplossingen te ontwikkelen die vertrekken vanuit de kracht van de gemeenschap. Zo bouwen we stap voor stap aan een praktische methode die dorpen helpt om zelf werk te maken van de energietransitie.
De energietransitie begint bij mensen
De energietransitie is volop bezig. Zonnepanelen, thuisbatterijen, energiedelen en lokale energieprojecten bieden heel wat kansen. Maar technologie alleen is niet voldoende. De grootste uitdaging is mensen samenbrengen, draagvlak creëren en lokale ideeën omzetten in concrete acties.
Dat is precies waar CIRCUS het verschil maakt.
Samen met partners uit België, Nederland, Frankrijk, Duitsland en Ierland ontwikkelen én testen we een praktische methodiek waarmee plattelandsgemeenschappen stap voor stap kunnen groeien naar een sterke lokale energiegemeenschap. Niet door één oplossing op te leggen, maar door inwoners actief te betrekken, kennis te delen en samen keuzes te maken die passen bij hun dorp.
In totaal begeleidt CIRCUS 30 pilootgemeenschappen verspreid over Noordwest-Europa. Hun ervaringen vormen de basis voor een methode die ook na afloop van het project door andere dorpen en gemeenten gebruikt kan worden.
De CIRCUS - methodiek
Een energiegemeenschap bouw je niet in één stap. Daarom ontwikkelt CIRCUS geen losse tools, maar één geïntegreerde methodiek die lokale gemeenschappen begeleidt van een eerste gesprek tot een concreet energie-initiatief.
Die methodiek combineert participatie, data en praktische ondersteuning. Elke tool heeft een eigen rol, maar samen vormen ze één logisch traject.
1. Participatie als vertrekpunt
Elke energiegemeenschap begint met mensen. Via participatieve werkvormen brengen we inwoners, lokale besturen, landbouwers en andere stakeholders samen. We onderzoeken welke uitdagingen en kansen er leven, creëren draagvlak en bepalen samen de richting. (TOOL 4: Participation Tool)
2. Inzicht in de lokale energiesituatie
Vervolgens brengen we de huidige energieproductie en het energieverbruik van de gemeenschap in kaart. Zo krijgen deelnemers een duidelijk beeld van waar vandaag kansen liggen om slimmer met energie om te gaan. (TOOL 1: Energy Profile Tool)
3. Lokale mogelijkheden verkennen
Met behulp van geografische analyses onderzoeken we waar ruimte is voor hernieuwbare energie en welke oplossingen technisch en ruimtelijk haalbaar zijn. (TOOL 2: GIS Tool)
4. Van idee naar haalbaar project
Tot slot ondersteunt CIRCUS lokale groepen bij het uitwerken van een realistisch businessmodel. Zo groeien ideeën uit tot gedragen energie-initiatieven die ook organisatorisch en financieel haalbaar zijn. (TOOL 3: Business Model Tool)
Samen vormen deze vier bouwstenen de CIRCUS-methodiek, die vandaag wordt getest in dertig pilootgemeenschappen verspreid over Noordwest-Europa.
Wat doet Landelijke Gilden binnen CIRCUS?
Als lead partner coördineert Landelijke Gilden het volledige Europese project. Daarnaast leiden we Tool 4, waarin participatie centraal staat.
Met meer dan honderd jaar ervaring in het versterken van dorpsgemeenschappen weten we dat een succesvolle energietransitie niet alleen draait om technologie, maar vooral om mensen. Daarom zorgen wij ervoor dat participatie de rode draad vormt doorheen de volledige CIRCUS-methodiek.
Onze rol binnen het project bestaat uit vier belangrijke pijlers.
Europese projectcoördinatie
We leiden het internationale partnerschap, bewaken de voortgang van het project en zorgen ervoor dat de samenwerking tussen de elf partners vlot verloopt.
- Lead van Tool 4 – Participatie
Landelijke Gilden ontwikkelt en coördineert de participatieve aanpak binnen CIRCUS.
We zorgen ervoor dat inwoners, lokale besturen, landbouwers en andere stakeholders vanaf het begin actief betrokken worden. Op die manier bouwen we aan lokaal draagvlak en zorgen we ervoor dat de technische tools ook effectief gebruikt worden in de praktijk.
Begeleiding van de Vlaamse pilootgemeenschappen
Samen met Energiedorp Ranst en Energiedorp Heist-op-den-Berg testen we de volledige CIRCUS-methodiek in de praktijk. De ervaringen uit deze pilootgemeenschappen helpen om de methode verder te verbeteren en af te stemmen op de noden van lokale gemeenschappen.
Communicatie en kennisdeling
Als lead partner zorgen we ervoor dat kennis, praktijkervaringen en resultaten gedeeld worden binnen het partnerschap én daarbuiten. Via communicatie, opleidingen en inspirerende praktijkvoorbeelden maken we de CIRCUS-methodiek toegankelijk voor lokale besturen, begeleiders en toekomstige energiegemeenschappen.
Vlaamse pilootprojecten in actie
In Vlaanderen gaan we binnenkort van start met een aantal pilootgemeenschappen, waar we de volledige CIRCUS-methodiek in de praktijk uittesten. Daarbij zetten we niet alleen in op zonnepanelen, maar vooral op samenwerking en lokale eigenaarschap.
Ontdek hoe Energiedorp Ranst als Belgische pilootgemeenschap binnen CIRCUS mee bouwt aan de energiegemeenschappen van morgen.
Ontdek hoe Energiedorp Heist-op-den-Berg binnen CIRCUS nieuwe energie-oplossingen test en mee de Europese CIRCUS-methodiek vormgeeft.
Afbeelding
Beschrijving
Van 20 tot en met 22 november vond het formele kick-off event van het CIRCUS project plaats bij onze Nederlandse projectpartner LochemEnergie.
Display: Canonical
Afbeelding
Beschrijving
Het CIRCUS-project helpt plattelandsgebieden in de NWE-regio met de energietransitie door groepen te ondersteunen bij het opzetten van energiecoöperaties...
Display: Canonical
Afbeelding
Beschrijving
De energietransitie lijkt vaak iets groots en complex. Maar wat als ze net begint in onze dorpen? In dit artikel ontdek je hoe Landelijke Gilden, samen met...
Display: Canonical
Afbeelding
Beschrijving
Lees alles over het CIRCUS-project en het aankomende Kick-Off Event voor de project partners, geleid door Landelijke Gilden. Een nieuwe fase voor duurzaamheid...
Display: Canonical
Afbeelding
Beschrijving
Van 10 tot 12 juni organiseerden we een succesvol event voor het Interreg NWE-project CIRCUS. We deelden inzichten, inspireerden elkaar en bespraken de toekomst...